حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
2066
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )
چاندراگوپتا فرستاده . اين سفير جغرافيادان و مورّخى مگاستن « 1 » نام بود و كتبى موسوم به اينديكا « 2 » راجع بجغرافيا ، شرايط طبيعى و عادات و اخلاق مردمان هند نوشته ، كه ديودور و سترابون و آرّيان و ديگران اقتباساتى زياد از او كردهاند ، امّا بايد گفت ، كه تمامى نوشتههايش را نميتوان معتبر دانست . كتب او هم گم شده و قطعاتى فقط از آن باقى است ، ولى ديودور از مندرجات كتب او صحبت داشته ( كتاب 2 ، بند 35 - 42 ) . از كارهائى ، كه به سلكوس نيكاتور نسبت ميدهند ( پلين ، كتاب 6 ، بند 34 ) اين است ، كه ميخواسته درياى آزوو ( پالوس م - اتيد ) « 3 » را با درياى خزر اتّصال دهد ، زيرا در آن زمان تصوّر ميكردهاند ، كه درياى خزر با درياى عمان اتصال مييابد و نيز ميپنداشتهاند ، كه بوسيله اين كانال ميتوان از درياى آزوو به اوقيانوس هند درآمد . از آنچه گفته شد معلوم است ، كه سلطنت سلكوس نيكاتور ( سلكوس فاتح ) از 312 تا 281 ق . م بود . مبحث دوّم - انتيوخوس اوّل ( سوتر ) او پسر سلكوس از آپامه زن ايرانيش بود و پس از او بتخت نشست ( 281 - 261 ق . م ) . قتل سلكوس بناى دولت جديد او را متزلزل ساخت ، چه سپاه برّى و بحرى او در جنگها شكست خورد و چنين به نظر ميآمد ، كه دولت جوان سلوكى واژگون خواهد شد ، ولى وسعت مملكت و فقدان راههاى خوب به آنتيوخوس پسر جوان ، ولى مجرّب سلكوس ، كمكهاى گرانبها كرد ، بدين معنى ، كه به او فرصتى داد ، تا قواى خود را جمعآورى كرد . در ابتداء ، او تمام حواسش را باستحكام مقام خود در سوريّه متوجه داشت و به آنتىگون گوناتاس پسر دمتريوس نزديك شد و آنتيگون با بطلميوس كرائونوس براى حفظ مقدونيّه جنگيده ، او را
--> ( 1 ) - Megasthene . ( 2 ) - Indica . ( 3 ) - Azow ( Palus Meotide ) .